Mësoni më shumë për këtë program të ri shkëmbimi me
Shtetet e Bashkuara të Amerikës
YES 2011-2012

 

Çfarë është YES?
Çfarë arrin një i ri në programin e shkëmbimit?
Çfarë siguron bursa e studimit?
Çfarë nuk sigurohet?
Kush paguan për programin?
Kush pranohet të aplikojë për këtë program?
Kush nuk pranohet si aplikant?
Studentët me aftësi të kufizuara
Si përzgjidhen studentët?
Çfarë ndodh pas njoftimit?

Kur dhe si mund të aplikoj?
Si mund të përfitoj nga eksperienca e shkëmbimit?
Cilat janë disa disavantazhe të mundshme?
Kush organizon programin?
Ku mund të marr më tepër informacion?

Çfarë është YES?

Youth Exchange and Study (YES) është një program i themeluar në tetor të vitit 2002, i sponsorizuar nga ECA, për të siguruar bursa studimi për nxënësit e shkollave të mesme (15-17 vjeç), për të kaluar deri në një vit akademik në Shtetet e Bashkuara. Thelbi i programit është zhvillimi i komunikimit ndërmjet njerëzve nga Shtetet e Bashkuara dhe vendeve partnere, me qëllim ngritjen e mirëkuptimit dhe respektit të ndërsjellë. Nxënësit jetojnë në një familje pritëse, ndjekin një shkollë të mesme, angazhohen në aktivitete për të mësuar mbi shoqërinë dhe vlerat amerikane, sigurojnë aftësi drejtimi dhe ndihmojnë në edukimin e amerikanëve mbi vendin dhe kulturën e tyre.

Synimet e programit janë:

  • Të promovojë komunikim më të mirë ndërmjet të rinjve nga vendet e përzgjedhura nga programi YES mbi shoqërinë amerikane, njerëzit, institucionet, vlerat dhe kulturën;
  • Lidhje personale të përhershme;
  • Angazhon pjesëmarrësit në aktivitete që promovojnë mirëkuptim të ndërsjellë, respekt për diversitetet, aftësi drejtimi, dhe njohuri mbi shoqerinë civile gjatë shkëmbimit në Shtetet e Bashkuara;
  • Njohin qytetarët amerikanë mbi shtetet dhe kulturat e studentëve të huaj;
  • Rrisin kapacitetin e organizimeve në vendet pjesëmarrëse në program për të angazhuar të rinjtë në aktivitete që nxisin mirëkuptim të ndërsjellë, respekt për diversitetet, aftësi drejtimi dhe njohuri për shoqërinë civile,  nëpërmjet aktiviteteve me ish-nxënësit.

Me këto synime, ky program siguron bursa studimi për nxënësit e shkollave të mesme nga vendet YES për të kalur deri në një vit akademik në Shtetet e Bashkuara, duke jetuar me familje amerikane dhe duke ndjekur një shkollë të mesme. Aktivitete të programuara njohin studentët me principet e edukimit qytetar, shoqerinë civile, normat ligjore, shërbimet ndaj komunitetit dhe udhëheqjen e të rinjve, siç praktikohet në Shtetet e Bashkuara. Njëkohësisht, nxënësit amerikanë mësojnë mbi mënyrën e jëtesës së shokëve të tyre të klasës në vendet e YES. Menjëherë pas kthimit të tyre, studentët zbatojnë aftësitë e tyre drejtuesë në vendet e tyre të lindjes. Veç kësaj, grupe ish-nxënësish kanë formuar dhe janë përfshirë në disa aktivitete në shërbim të komunitetit, duke përfshirë grumbullimin e veshjeve për bamirësi, këshilla për më të rinjtë dhe mësime anglishteje, vaksinim dhe shumë më tepër.

Programi mbështetet financiarisht nga qeveria e Shteteve të Bashkuara.

 

Çfarë arrin një i ri në programin e shkëmbimit?

Koncepti i programeve të shkëmbimit lindi nga dëshira e kombeve dhe njerëzve të tyre për të krijuar ura mirëkuptimi. Në shumë vende, lëvizjet rinore të shkëmbimit janë njohur dhe pranuar që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore. Ajo që e bën shkëmbimin nga të rinjtë të suksesshëm është mënyra e veçantë e të rinjve për të mësuar mbi një vend dhe kulturë tjetër; duke jetuar si pjesëtar i një familjeje pritëse, jo si mik. Rezultati ndër vite ka qenë një tregues global për impaktin pozitiv të shkëmbimit, jo vetëm për marrëdhëniet ndërmjet kombeve, por mbi jetët e qindra mijëra pjesëmarrësve, shokëve, shkollave, komunitetit dhe prindërve të tyre. Shumë nga liderët e sotëm kombëtarë apo lokalë, kanë marrë pjesë në eksperiencat e drejtëpërdrejta të shkëmbimit dhe dëshmojnë për impaktin pozitiv mbi jetën e tyre.


Çfarë siguron bursa e studimit?

Bursa e studimit siguron:

  • Udhëtim ndërkombëtar vajtje – ardhje (nga vendbanimi në Shtetet e Bashkuara dhe kthim);
  • Ndihmë financiare mujore që ndihmon nxënësit të marrin pjesë në aktivitete sociale dhe të blejnë mjete personale të nevojshme;
  • Vendbanimin tek një familje pritëse amerikane të zgjedhur, për një vit;
  • Regjistrimin në një shkollë të mesme amerikane;
  • Aktivitete orientuese të programit, duke përfshirë parapërgatitjet dhe hyrjen në program;
  • Aktivitetet e programit të organizuara në komunitetet lokale amerikane;
  • Mbështetje për ish-nxënësit për të zbatuar projekte në komunitetin ku jetojne;
  • Siguracion mjekësor.

Çfarë nuk sigurohet?

Bursa e studimit nuk mbulon:

  • Pajisjen me pasaportë ndërkombëtare;
  • Shpenzime personale që nuk mbulohen nga paga mujore;
  • Kostot për bagazhet mbi peshe;
  • Telefonatat e bëra nga Amerika ose llogari për e-mail.

Kush paguan për programin?

Ky program bursash mbështetet financiarisht nga Qeveria e Shteteve të Bashkuara dhe administrohet nga Zyra për Edukim dhe Çështjet Kulturore (ECA) të Departamentit të Shtetit të Shteteve të Bashkuara. ECA mbështet mirëkuptimin e ndërsjellë ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të tjera, me anë të programeve për edukim dhe trajnim, duke përkrahur lidhjet personale, profesionale dhe institucionale ndërmjet qytetarëve dhe organizatave në Shtetet e Bashkuara e kudo, si dhe të bëjë të njohur historinë, shoqërinë, artin dhe kulturën amerikane me të gjithë diversitetin e tyre tek një audiencë e huaj. Programi mbështetet në nivel lokal nga qytetarët amerikanë dhe shkollat e mesme, të cilët në mënyrë vullnetare presin, edukojnë dhe mbështesin studentët pa asnjë detyrim financiar.


Kush pranohet të aplikojë për këtë program?

Në harmoni me iniciativat e mbështetura nga Qeveria e Shteteve të Bashkuara për reforma demokratike, konkurimi për bursat e programit Youth Exchange and Study (YES) bazohet në meritat personale dhe është i hapur për të gjithë aplikantët që plotësojnë kërkesat e mëposhtme:

Për tu pranuar si aplikant duhet:

  • Të jetë i regjistruar aktualisht në vitin e parë ose të dytë të shkollës së mesme;
  • Të ketë moshën për të marrë vizë amerikane J-1 për studentët e shkollave të mesme;
  • Të ketë njohuri të mira akademike;
  • Të ketë njohuri të mira në gjuhën angleze (aplikantët duhet të demonstrojnë aftësitë e tyre në gjuhën angleze në momentin e regjistrimit
  • Të ketë aftësi për të marrë vizë amerikane
  • Të jetë shtetas shqiptar.

Kush nuk pranohet si aplikant?

Studentët nuk mund të pranohen si aplikantë nëse:

  • Ajo/Ai nuk i plotëson kushtet e mësipërme;
  • Ajo/Ai ka qëndruar 3 (tre) muaj ose më shumë në Shtetet e Bashkuara gjatë 5 (pesë) viteve të fundit;
  • Familja e tij:
    • Ka aplikuar ose po aplikon për të emigruar në Shtetet e Bashkuara;
    • Ka bërë plane të emigrojë ose ka emigruar në Shtetet e Bashkuara;


Studentët me aftësi të kufizuara

Programi mbështet studentët me aftësi të kufizuara dhe inkurajon pjesëmarrjen e tyre. ECA punon me Mobility International (MIUSA) dhe u siguron studentëve me aftësi të kufizuara trajnime mbi drejtimin dhe u siguron informacione të përshtatshme për t’i mbështetur sipas nevojave në rritjen e tyre gjatë vitit që qëndrojnë në Amerikë.

 Nxenesit me nevoja te vecanta te lindur ndremjet datave 15 mars 1993 dhe 15 korrik 1996, dhe qe ende nuk e kane perfunduar shkollen e mesme,  kane te drejte aplikimi per YES.

Si përzgjidhen studentët?

Panele të pavarura me profesionistë amerikanë në fushën e edukimit dhe marrëdhënieve ndërkombëtare do të përzgjedhin finalistët dhe kandidatët alternativë. Përzgjedhja bazohet në bazë të meritës që do të dalë nga aplikimi tërësor, referencat nga mësuesit dhe gadishmërinë që do të demostrohet për një eksperiencë shkëmbimi njëvjeçare. Gjithashtu studentëve do t’u kërkohet të kenë vlerësimin mjekësor dhe të deklarohen si të aftë fizikisht për të marrë pjesë në program.
Procesi i përzgjedhjes do të përfundojë në pranverë dhe të gjithë aplikantët do të njoftohen për statusin e tyre deri nga mesi i majit. Aftesitë në gjuhën angleze janë të rëndësishme, por jo element përzgjedhës.


Çfarë ndodh pas njoftimit?

Menjëherë pas njoftimit, finalistët dhe prindërit e tyre do të marrin materiale orientuese për t’u përgatitur për nisjen. Ata duhet të njoftojnë zyrtarisht American Councils që pranojnë bursën e studimit dhe t’i sigurojnë ndonjë dokument që mund të kërkohet. Studentët mund të fillojnë proçesin e aplikimit për pasaportë ndërkombëtare dhe procesin e vizës menjëherë me miratimin e programit.

Nga maji deri ne gusht, American Councils dhe organizatat e tjera partnere do të lidhin finalistët me familjet e përzgjedhura pritëse dhe të bëjnë regjistrimin në shkollat e mesme lokale. Në qershor dhe korrik, përfituesit e bursave do të marrin pjesë në një program orientimi në vendet e tyre. Më pas studentët do të udhëtojnë për tek familjet pritëse amerikane për të filluar eksperiencën e shkëmbimit në gusht.

Studentët duhet të kthehen në vendet e tyre në përfundim të programit në datën e caktuar nga American Councils. Viza amerikane e lëshuar për pjesëmarrësit në program nuk mund të ndryshohet ose të shtyhet për asnjë arsye pas përfundimit të afatit të programit.

 

Kur dhe si mund të aplikoj?

Përfaqësuesit e American Councils for International Education do të vizitojnë qytete të ndryshme për të prezantuar kriteret e aplikimit gjatë vjeshtës.
Aplikantët duhet të sjellin pranë qendrave të testimit dokumentet për pranim (Çertifikatë lindje) dhe një fotografi 3x4 të kohëve të fundit në fillim të regjistrimit. Qendrat e testimit do të njoftohen sa më shpejt që të jetë e mundur nëpërmjet njoftimeve në shtypin e përditshëm, radio dhe i gjithë informacioni mund të gjendet nëpërmjet internetit tek www.americancouncilssee.org ose www.americancouncils.org. Aplikantët mund të marrin pjesë në testim vetëm në NJË qendër testimi.

Të gjithë aplikantët do të kenë një test të shkurtër anglisht (Raundi 1). Ata që kalojnë testin e parë do të kenë një test më të gjatë për aftësitë në anglisht dhe të shkruajnë një hartim në anglisht (Raundi 2 i cili zakonisht zhvillohet një ditë pas Raundit 1). Kandidatët mund të mbarojnë të dy raundet e para të konkurimit përpara se të marrin materialet përfundimtare të aplikimit dhe përpara intervistës. Pas përfundimit me sukses të raundeve 1 dhe 2, gjuha angleze nuk konsiderohet më si kusht selektiv.

 

Si mund të përfitoj nga eksperienca e shkëmbimit?

Programi Youth Exchange and Study u jep mundësinë studentëve të mësojnë mbi njerëzit dhe kulturën në Shtetet e Bashkuara dhe të mësojnë të tjerët mbi njerëzit dhe kulturën e vendit të vet. Studentët përforcojnë vlerësimin dhe zhvillojnë ndjeshmërinë për kulturat e tjera, eksperiencë për rritje personale dhe pavarësi dhe përgaditen për një botë të pavarur. Studentët lidhen shumë me familjet e tyre pritëse amerikane dhe komunitetin atje, saqë shpesh kjo lidhje zgjat për gjithë jetën. Gjithashtu pjesëmarrësit do të fitojnë aftësi personale, njihen me kuptimin e shoqërisë civile dhe zhvillojnë aftësitë udhëheqëse që do t’i ndihmojë ata në zgjidhjen e shumë problemeve edhe në komunitetet e vendeve të tyre.

 

Cilat janë disa disavantazhe të mundshme?

Studentët që janë të interesuar për këtë program duhet të marrin parasysh edhe efektet negative që mund të ketë ky program:

  • Ju mund të mos ktheheni në kohë për të zhvilluar provimet përfundimtare tuajat;
  • Ju mund t’ju duhet të përsërisni vitin shkollor;
  • Megjithëse studentët marrin pjesë në një program akademik në Shtetet e Bashkuara, tekstet shkollore janë të ndryshme dhe ju mund të mos mësoni të njëjtin material si në vendi tuaj.

 

Kush organizon programin?

Rekrutimi, përzgjedhja, orientimi, udhëzimet e udhëtimit dhe aktivitetet me ish nxënësit organizohen nga American Councils for International Education, një organizatë jo-fitimprurëse që drejton zhvillimin dhe shkëmbimin e njohurive ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Evropës Lindore, Euroazisë dhe Ballkanit. Misioni i organizatës është të ushqejë zhvillimet e pavarura dhe demokratike me edukim të përparuar dhe kërkim, duke kultivuar udhëheqje dhe fuqizimin e individëve dhe institucioneve nëpërmjet të mësuarit. Gjatë 30 viteve te kaluara American Councils është kthyer në  një nga organizatat kryesore per edukim dhe trajnim që punon në rajon. Ajo administron mbi 30 programe shkëmbimi dhe trajnimi, duke përfshirë disa programe të qeverisë së Shteteve të Bashkuara për studentët e shkollave të mesme, studentët e universiteteve dhe të sapodiplomuar, mësuesit dhe profesorët.

Disa organizata të tjera private jofitmprurëse në Shtetet e Bashkuara si World Link, PAX, and ASPECT mbështesin gjithashtu programin YES. Qeveria e Shteteve të Bashkuara u ka kërkuar këtyre organizatave të lidhë pjesëmarrësit me familjet pritëse amerikane dhe të organizojnë aktivitete gjatë programit njëvjeçar.

 

Ku mund të marr më tepër informacion?

Nga website: www.americancouncils.org ose www.americancouncilssee.org

Nga Zyra e American Councils në Tiranë:
(Vendosur pranë Dhomës Amerikane të Tregtisë)
Rruga "Deshmoret e 4 Shkurtit"
Pallati 1, kati 2
Tirana, Albania
+355 4 235 347
tirana@americancouncilssee.org

Nga Zyra e American Councils në Prishtinë
Str. Fehmi Agani 46/3
Pristina, 10000
Kosovo
+ 381 38 226 255
pristina@americancouncilssee.org

Nga Zyra e American Councils në Shkup
Ul. "Karpos" 2 BB
Nova zgrada na Masinski fakultet 3-ti sprat
1000 Skopje, Macedonia
+ 389 70 755 083
+ 389 2 30 99 474
skopje@americancouncilssee.org

Kerkesat gjithashtu mund të bëhen në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara, Sektori i Çështjeve Publike, ose tek American Corner.